MERCATOR.UZ ekspert materiali
Toshkentdagi biznes-markaz klassi: ijarachi nimani tekshirishi kerak

Ikki taklif ham A klassidagi ofis deb atalishi, ammo ijarachiga mutlaqo boshqa ish rejimini berishi mumkin. Bir binoda kechqurun liftlar, ventilyatsiya va mehmonlar kirish joyi ishlashda davom etadi. Boshqasida tun-u kun ishlaydigan karta turniketni ochadi, lekin iqlim tizimi jadval bo‘yicha o‘chadi, mehmon uchun kunduzgi resepshen kerak bo‘ladi, avtoturargoh esa tunda yopiladi.
Klass harfi ijarachining asosiy savoliga javob bermaydi: kompaniya aynan shu ofisdan kerakli vaqtda, rejalashtirilmagan uzilishlarsiz foydalana oladimi? Shu sababli Toshkentda ofis ijarasi jarayonida bino klassi qidiruv filtri sifatida foydali, lekin yakuniy texnik tekshiruv o‘rnini bosa olmaydi.
Klass harfi — taqqoslashning boshlanishi
Toshkentdagi ofis ijarasiga oid amaldagi rus tilidagi sahifalarda A, A+, B va B+ belgilaridan foydalaniladi; ular bilan birga 24/7 kirish, avtoturargoh, qo‘riqlash, resepshen va zamonaviy muhandislik tizimlari sanab o‘tiladi. Bu bozor e’lonlarda qaysi xususiyatlarni oldinga chiqarishini ko‘rsatadi. Biroq harfning o‘zi tanlangan blokdagi mavjud quvvatni, ventilyatsiya ish vaqtini, zaxira elektr liniyalarini yoki resepshen yopilgandan keyin mehmonni kiritish tartibini ochib bermaydi.
Turli binolarning reklama tavsiflari asosida A yoki B klassining universal portretini tuzishga urinmang. Har bir obyekt vakilidan o‘z tasnif mezonlarini so‘rang: klassni kim bergan, obyekt qaysi sanada baholangan va natijani qaysi o‘lchanadigan xususiyatlar tasdiqlaydi. Metodika bo‘lmasa, klassni mulkdorning bozor pozitsiyasi deb qabul qiling va alohida funksiyalarni taqqoslang.
Bu ijara stavkasidagi farq “yuqoriroq klass” bilan izohlanganida ayniqsa foydali. Farqni harf bilan emas, kompaniya amalda oladigan natija bilan solishtirish kerak: to‘xtab qolish xavfining kamayishi, kechki rejimning ishlashi, muhim liniyalarning zaxiralanishi, mijozlarni qulay qabul qilish yoki ekspluatatsiya xarajatlarining oldindan tushunarli bo‘lishi.
Bino klassini ish ssenariysiga aylantirish
Ko‘rikdan oldin bitta odatiy ish kuni va bitta noqulay vaziyatni yozib chiqing. Odatiy kun uchun birinchi smena keladigan vaqtni, uchrashuv soatlarini, bir vaqtdagi mehmonlar sonini, muzokara xonalari eng ko‘p band bo‘ladigan davrni va so‘nggi xodimlarning ketish vaqtini ko‘rsating. Noqulay ssenariy uchun biznesni haqiqatan to‘xtata oladigan hodisani tanlang: tashqi elektr uzilishi, asosiy internet kanalining ishdan chiqishi, liftning to‘xtashi yoki odatiy kirish joyining yopilishi.
Keyin talablarni uch qatlamga ajrating:
- Binoning o‘zgartirish qiyin infratuzilmasi: elektr kirishi, lift guruhlari, aloqa shaxtalari va kanallari, ventilyatsiya zonalari, evakuatsiya yo‘llari.
- Boshqariladigan xizmatlar: iqlim tizimi jadvali, qo‘riqlash, resepshen, mehmon ruxsatnomalari, liftlarga servis, favqulodda aloqa va umumiy joylarni tozalash.
- Aynan ofisning jihozlari: elektr shchiti va hisoblagich, rozetka guruhlari, tarmoq shkafi, lokal sovitish, kirishni nazorat qilish qurilmalari va ichki datchiklar.
Shunda kamchilikni kim tuzata olishi ko‘rinadi. Qo‘shimcha rozetkani ba’zan pardozlash vaqtida o‘rnatish mumkin. Tashqi havo oqimi yoki mustaqil kabel yo‘nalishi bo‘lmasa, buni bitta ijarachi kelishuvsiz va qo‘shimcha xarajatsiz hal qila olmaydi.
Dastlabki saralash uchun binolarni xaritada joylashtirish mumkin, ammo texnik taqqoslashni faqat mos bloklar bo‘yicha o‘tkazing. Qo‘shni qavatdagi yaxshi muhandislik tizimi kompaniyangizga taklif qilinayotgan xonaning parametrlarini tasdiqlamaydi.
Muhandislik: butun binoni emas, ofis konturini tekshirish
Elektr ta’minotini ijarachining uskunalari ro‘yxatidan boshlang. Ish stansiyalari, yoritish, oshxona texnikasi, server va iqlim uskunalarining pasport quvvatini qo‘shing. Ishga tushish yuklamalari va murakkab tarmoqlar loyihasini malakali mutaxassis baholashi kerak. Biznes-markaz esa aynan blok uchun mavjud quvvat, javobgarlik chegarasi, alohida hisob va limitni oshirish imkoniyati haqida ma’lumot berishi lozim.
Generator ulangan liniyalar bo‘yicha tekshiriladi. Ish rozetkalari, tarmoq tuguni, kirishni nazorat qilish tizimi, favqulodda yoritish, kerakli lift va server xonasining sovitilishi elektr bilan ta’minlanib qoladimi — shuni so‘rang. Uskunani o‘zingiz ishga tushirmang: namoyish yoki xavfsiz sinovni binoning texnik xizmati tashkil qiladi. Sinovning imkoni bo‘lmasa, servis jurnalini so‘rang va funksiya joyida tekshirilmaganini yozma qayd eting.
Iqlim tizimida isitish, sovitish va tashqi havoni yetkazib berishni ajrating. Devordagi konditsioner haroratni o‘zgartirishi mumkin, ammo havo almashinuvini tasdiqlamaydi. Har bir tizimning ish vaqtini, boshqaruv zonalarini, filtrlar servis tartibini hamda kechqurun va dam olish kunlaridagi shartlarni aniqlang. Eshigi yopiq muzokara xonasi va bo‘lajak server xonasini ochiq ofisdan alohida baholang.
Internetni binoga kabel kiradigan nuqtadan ofisdagi ulanish nuqtasigacha tekshiring. Ikki operatorning nomi ikki mustaqil fizik yo‘nalish borligini anglatmaydi. Kabellar qayerdan o‘tishi, montajchilarni kim kiritishi, kabel tortish uchun nechta kelishuv kerakligi va telekommunikatsiya xonasidagi uskuna qaysi elektr manbasiga bog‘liqligini aniqlang. Telefondagi tezlik testi bu savollarga javob bermaydi.
Liftlar uchun 2026-yil 1-iyuldan Vazirlar Mahkamasi tasdiqlagan majburiy texnik ko‘rik tartibi amal qiladi. Mulkdor ko‘rikni kamida har o‘n ikki oyda bir marta ta’minlashi kerak; nizom natijalar bo‘yicha hisobot rasmiylashtirilishini nazarda tutadi. Kerakli zonadagi liftlar uchun amaldagi hisobotni so‘rang va axborot belgisini ko‘ring. Kundalik ishni ham alohida tekshiring: tig‘iz vaqtdagi kutish, kabinadagi aloqa, ish vaqtidan keyingi rejim va lift to‘xtaganda muqobil yo‘l.
Kirish: yo‘nalishni to‘rt rol bilan bosib o‘tish
“24/7 kirish” iborasi faqat hudud chegarasidan ish joyigacha uzluksiz yo‘l mavjud bo‘lsa mazmunli. Uni bir marta emas, to‘rt rol bilan bosib o‘ting:
- doimiy kartaga ega xodim;
- doimiy ruxsatnomasi bo‘lmagan mehmon;
- uskuna olib kelgan kuryer yoki pudratchi;
- to‘siqsiz yo‘lga muhtoj shaxs.
Har bir rol uchun hududga kirish yoki tushish joyi, bino eshigi, ro‘yxatdan o‘tish, turniket, lift, qavat, ofis eshigi va chiqishni tekshiring. Tungi vaqt, dam olish va davlat bayramlari qoidalarini alohida aniqlang. Mehmonni tizimga oldindan faqat bitta muayyan xodim kirita olsa, u yo‘qligida zaxira tartibi bo‘lishi kerak.
Avtoturargoh ham shunchaki joylar soni emas, kirish rejimidir. Joy biriktiriladimi, undan kompaniyaning boshqa avtomobili foydalana oladimi, taksi qayerda to‘xtaydi, mehmon qanday kiradi va parking barcha va’da qilingan soatlarda ochiqmi — shularni aniqlang. Parking qavatidan kerakli lift guruhigacha bo‘lgan yo‘lni ham tekshiring.
O‘zbekistonning nogironligi bo‘lgan shaxslar huquqlari to‘g‘risidagi qonuni tashkilotlardan ijtimoiy infratuzilma obyektlariga, jumladan jamoat va ishlab chiqarish binolariga to‘siqsiz kirish uchun sharoit yaratishni talab qiladi. Ijarachi uchun amaliy tekshiruv tushish joyi, kirish, mos eshik yoki kalitka, lift, qavat, ofis va sanitariya xonasigacha bo‘lgan butun yo‘lni qamrab oladi. Asosiy kirishdagi bitta pandus yo‘lning uzluksizligini tasdiqlamaydi.
Majburiy tekshiruvlar nimani tasdiqlaydi
Hujjat va ekspluatatsion sinov turli savollarga javob beradi. Liftning texnik ko‘rik hisoboti belgilangan tartib o‘tilganini tasdiqlaydi, ammo ertalab qisqa kutishni va’da qilmaydi. Generatorga servis shartnomasi ijaraga olinayotgan blokning elektr shchiti unga ulanganini ko‘rsatmaydi. Kirish reglamenti qoidalarni tavsiflaydi, lekin uni kechqurun mehmon ruxsatnomasi bilan amalda sinab ko‘rish kerak.
Yong‘in xavfsizligida ham shu tamoyil ishlaydi. “Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risida”gi qonun tashkilotlardan o‘z tasarrufidagi yong‘indan himoya tizimlari va vositalarini soz holatda saqlashni talab qiladi. Ijarachi javobgarlik chegarasini aniqlashi kerak: umumiy signalizatsiya va ogohlantirish tizimiga kim xizmat ko‘rsatadi, ofis ichidagi uskunaga kim javob beradi, nosozlik haqidagi xabar qayerga yuboriladi va chiqish yo‘lining bo‘shligini kim nazorat qiladi.
Signalizatsiyani o‘zingiz ishga tushirmang va texnik shkaflarni ochmang. Bino mas’ul vakili bilan ruxsat etilgan evakuatsiya yo‘lini bosib o‘ting, servis haqidagi ma’lumotlarni so‘rang va topilgan to‘siqlarni qayd eting. Ijarachining tekshiruvi vakolatli mutaxassislar ishini almashtirmaydi.
Variantlarni ruxsat shartlari bo‘yicha taqqoslash
Kuchli va zaif tomonlarni bitta umumiy ballga qo‘shmang: chiroyli xoll muhim uskunaning elektrsiz qolishini qoplamaydi. Har bir majburiy funksiya ijobiy natija olishi kerak bo‘lgan ruxsat jadvalidan foydalaning.
| Funksiya | Nima so‘raladi | Nima tekshiriladi | Ruxsat sharti |
|---|---|---|---|
| Elektr va zaxira | Blok quvvati, chegaralar sxemasi, zaxiralangan liniyalar | Xavfsiz namoyish yoki sinov jurnali | Muhim iste’molchilar tasdiqlangan konturga kiradi |
| Iqlim | Tizim zonalari va jadvali, servis tartibi | Kerakli vaqtda va yopiq xonalarda ishlashi | Harorat va havo almashinuvi ish ssenariysiga mos |
| Internet | Operatorlar, kirish nuqtalari, montaj qoidalari | Blok ulanishi va fizik yo‘nalishlar | Asosiy va zarur zaxira kanalni ulash mumkin |
| Liftlar | Amaldagi ko‘rik hisoboti, servis aloqasi | Lift guruhi, aloqa, kechki rejim | Qavat kompaniya ishlaydigan vaqtda ochiq |
| Ruxsatnoma va parking | Yozma reglament va ijarachi huquqlari | Xodim, mehmon va pudratchi yo‘nalishlari | Kerakli rollar kelishilmagan to‘siqsiz o‘tadi |
| Yong‘in va to‘siqsiz kirish | Mas’ullar va servis chegaralari | Ruxsat etilgan uzluksiz yo‘nalishlar | Odamlar yo‘lida tasdiqlanmagan uzilish yo‘q |
Funksiya biznes uchun hal qiluvchi bo‘lsa, faqat ikki natija maqbul: u tasdiqlangan yoki ijara boshlanishidan oldin aniq sanagacha bajarilishi shart. “Odatda ishlaydi” iborasi oraliq natija emas.
Xavf qiymatini kompaniyaning o‘z ma’lumotlari bilan hisoblash mumkin: to‘xtab qolish soatlarini ta’sirlangan xodimlar soni va bir ish soatining ichki qiymatiga ko‘paytirib, tasdiqlanadigan marja yo‘qotishi hamda tiklash xarajatlarini qo‘shing. Shunda muhim zanjiri haqiqatan himoyalangan binodagi yuqoriroq stavka o‘zini oqlaydimi, ko‘rinadi. Buning uchun bozorning taxminiy o‘rtacha koeffitsienti kerak emas.
Avans va kalitlarni olishdan oldin nimalarni mustahkamlash kerak
O‘zbekiston Fuqarolik kodeksi ijaraga olingan mol-mulk shartnoma va uning vazifasiga mos holatda topshirilishini nazarda tutadi. Amaliy xulosa: ofisning vazifasi va muhim ekspluatatsiya parametrlari yetarlicha aniq yozilishi kerak.
To‘lovdan oldin shartnoma, ilova yoki kelishilgan bayonnomada quyidagilarni qayd eting:
- blokning mavjud quvvati va tasdiqlangan zaxira liniyalari;
- ventilyatsiya, sovitish, liftlar va umumiy zonalarning ish vaqti;
- doimiy, mehmon va pudratchi ruxsatnomalari qoidalari;
- parking huquqlari va cheklovlari;
- tanlangan operatorlarni ulash imkoniyati;
- ofis ichidagi va binodagi tizimlarga xizmat ko‘rsatish chegaralari;
- favqulodda ariza kanali, mas’ullar va xabardor qilish tartibi;
- tugallanmagan tekshiruvlar, bajarish muddati va kechikish oqibatlari.
Topshirish dalolatnomasida uskunalar holati, mavjud hisoblagich ko‘rsatkichlari, kartalar va kalitlar soni, ochiq nuqsonlar hamda takroriy sinov natijalarini belgilang. Shart bajarilmagan bo‘lsa, uni “e’tiroz yo‘q” jumlasi ortiga yashirmang.
Klass belgisi Toshkentdagi tijorat ko‘chmas mulki ijarasi variantlarini tez ko‘rib chiqishga yordam beradi. Ijara qarori esa keyinroq — har bir muhim funksiya aynan shu blok, kerakli jadval va xodimlar hamda mehmonlarning haqiqiy yo‘nalishi uchun tasdiqlanganda paydo bo‘ladi.
Manbalar va tekshirish sanasi
- Аренда офисов в бизнес-центрах Ташкента — tekshirildi 2026-10-03
- Forum Business Center — бизнес-центр класса A+ в Ташкенте — tekshirildi 2026-10-03
- Гражданский кодекс Республики Узбекистан (часть вторая) — tekshirildi 2026-10-03
- Закон Республики Узбекистан «О пожарной безопасности» — tekshirildi 2026-10-03
- Закон Республики Узбекистан «О правах лиц с инвалидностью» — tekshirildi 2026-10-03
- Постановление Кабинета Министров № 431 о порядке технического осмотра лифтов — tekshirildi 2026-10-03











































