Коммерческая недвижимость ТашкентаToshkentdagi tijorat ko'chmas mulki
Объекты по теме материала: проверенные предложения для аренды с прямой связью с ответственным специалистом.
Полный коммерческий фильтр расположен слева от списка объектов.
Загружаем актуальные объекты…
Ташкент, Яшнабадский район, IT Park Tashkent, БЦ Business Park
Ташкент, Юнусабадский район, метро «Минор», Финансовый институт, Алайский базар, ЖК «Muhtasham»
Ташкент, Яшнабадский район, Мухтара Ашрафи
Ташкент, Яккасарайский район, Глинка
Ташкент, Юнусабадский район, Алайский рынок Ц-4
Ташкент, Мирабадский район, Глинка, 8 роддом
Ташкент, Юнусабадский район, метро «Минор», Финансовый институт, Алайский базар, ЖК «Muhtasham»
Ташкент, Яшнабадский район, ул. Фергана йули, корзинка Файзабад
Ташкент, Мирзо-Улугбекский район, ул. Дагестанская
Ташкент, Юнусабадский район, Зенит
Ташкент, Чиланзарский район, Ширин
Ташкент, Мирабадский район, Госпитальный рынок, Халк банк
Ташкент, Шайхантахурский район, Караташ
Ташкент, Шайхантахурский район, Караташ
Ташкент, Мирабадский район, ул. Тараса Шевченко
Ташкент, Яккасарайский район, Кушбеги
Ташкент, Мирзо-Улугбекский район, Дархан
Ташкент, Яккасарайский район, Малая Кольцевая
MERCATOR.UZ ekspert materiali
Depozit faqat shartnomada uning vazifasi, miqdori, ushlab qolish asoslari va qaytarish muddati aniq yozilgandagina foydali himoya vositasiga aylanadi. Avans, zakalat va ta’minot to‘lovining farqini, boshlang‘ich pul oqimini hamda indeksatsiya xavfini tahlil qilamiz. E’londagi «depozit bor» degan bitta jumla ijarachiga deyarli hech narsani tushuntirmaydi. Bu birinchi yoki oxirgi oy uchun avansmi, zakalatmi yoki kelajakdagi qarz va zararlarni ta’minlaydigan alohida summami — noma’lum. Pul qaysi holatda ushlab qolinishi, qachon qaytarilishi va uni oxirgi oy ijara haqiga hisoblash mumkinligi ham yozilmagan bo‘lishi mumkin. Tahririyat tekshiruvi vaqtida MERCATOR.UZ tijorat ko‘chmas mulk katalogida 73 ta ijara taklifi bor edi. Faqat uchta tavsifda to‘lov tartibi ochiq ko‘rsatilgan: depozit, birinchi va oxirgi oy uchun oldindan to‘lov yoki to‘liq bank o‘tkazmasi. Bu bozor statistikasi emas. Bu katalog obyektni tanlashga yordam berishini, ammo pul mexanikasi shartnomada alohida yig‘ilishi kerakligini ko‘rsatadi. Nega «depozit» so‘zining o‘zi pulni himoya qilmaydi O‘zbekiston Fuqarolik kodeksi majburiyatlarni ta’minlashning bir necha usullarini sanaydi: neustoyka, garov, ushlab qolish, kafillik, kafolat, zakalat va qonun yoki shartnomada nazarda tutilgan boshqa usullar. Kundalik muomaladagi «depozit» atamasi tomonlar aynan qaysi huquqiy mexanizmni tanlaganini ko‘rsatmaydi. Shuning uchun
E’londagi «depozit bor» degan bitta jumla ijarachiga deyarli hech narsani tushuntirmaydi. Bu birinchi yoki oxirgi oy uchun avansmi, zakalatmi yoki kelajakdagi qarz va zararlarni ta’minlaydigan alohida summami — noma’lum. Pul qaysi holatda ushlab qolinishi, qachon qaytarilishi va uni oxirgi oy ijara haqiga hisoblash mumkinligi ham yozilmagan bo‘lishi mumkin.
Tahririyat tekshiruvi vaqtida MERCATOR.UZ tijorat ko‘chmas mulk katalogida 73 ta ijara taklifi bor edi. Faqat uchta tavsifda to‘lov tartibi ochiq ko‘rsatilgan: depozit, birinchi va oxirgi oy uchun oldindan to‘lov yoki to‘liq bank o‘tkazmasi. Bu bozor statistikasi emas. Bu katalog obyektni tanlashga yordam berishini, ammo pul mexanikasi shartnomada alohida yig‘ilishi kerakligini ko‘rsatadi.
O‘zbekiston Fuqarolik kodeksi majburiyatlarni ta’minlashning bir necha usullarini sanaydi: neustoyka, garov, ushlab qolish, kafillik, kafolat, zakalat va qonun yoki shartnomada nazarda tutilgan boshqa usullar. Kundalik muomaladagi «depozit» atamasi tomonlar aynan qaysi huquqiy mexanizmni tanlaganini ko‘rsatmaydi.
Shuning uchun summa nom bilan emas, foydalanish yo‘riqnomasi bilan himoyalanadi. Shartnomada uning vazifasi, to‘lov vaqti, qaysi majburiyatlarni qoplashi, ishlatilgandan keyin to‘ldirilishi va qaytarish tartibi yozilishi kerak. Tekshiruv usuli oddiy: banddan «depozit» so‘zini olib tashlang. Qolgan matndan pul qayerga ketishi va qachon qaytishi bilinmasa, band hali imzolashga tayyor emas.
Birinchi yoki oxirgi oy uchun avans kelajakdagi ijara haqidir. U aniq davrga hisoblanishi kerak. «Oxirgi oy» muddati izohlanmasa, bu shartnoma tugaydigan kalendar oyimi, bekor qilish xabarnomasidan keyingi davrmi yoki ijarachi tanlaydigan istalgan oymi degan nizo paydo bo‘ladi.
Zakalatning maxsus huquqiy ma’nosi bor. Fuqarolik kodeksining 311–312-moddalari yozma shaklni talab qiladi. To‘lov zakalat ekaniga shubha bo‘lsa, aksini isbotlamaguncha u avans hisoblanadi. Shartnoma bajarilmasa, oqibatlar aybdor tomonga bog‘liq. Shu sabab zakalat so‘zini bron yoki qaytariladigan ta’minotning bezakli sinonimi sifatida ishlatish xavfli.
Ijara bo‘yicha ta’minot summasi odatda boshqacha ishlaydi: u kelajakdagi qarz yoki zarar uchun saqlanadi va ushlab qolish asosi bo‘lmasa qaytariladi. Lekin bu mexanizmni shartnoma yaratadi. Mahalliy yurist matnning O‘zbekiston huquqiga mosligini tekshirishi kerak; messenjer yozishmasi buni almashtirmaydi.
«Ijarachining barcha majburiyatlari» degan jumla mulkdor uchun qulay, biznes nazorati uchun esa juda keng. Majburiyatlarni o‘lchanadigan guruhlarga ajrating:
Depozit qoplamaydigan xarajatlarni ham yozing: umumiy zonalarning rejali ta’miri, keyingi ijarachi xohlagan yangilanish yoki dastlabki dalolatnomada ko‘rsatilgan nuqsonlar. Har bir ushlab qolish uchun asos, hujjat va hisob kerak.
RICS biznes ijarasi kodeksi depozit miqdori, saqlash muddati, u qamrab oladigan majburiyatlar va qaytarish holatlarini oldindan belgilashni tavsiya qiladi. Bu O‘zbekiston qonuni emas, balki muzokara uchun foydali nazorat ro‘yxati; mahalliy shartnoma O‘zbekiston huquqi bo‘yicha tekshiriladi.
Bazaviy oylik ijara haqi 120 mln so‘m, ekspluatatsiya xarajati 18 mln so‘m bo‘lgan shartli obyektni olaylik. Mulkdor birinchi oy, oxirgi oy uchun avans va ikki oylik bazaviy ijara miqdorida depozit so‘raydi.
| Qism | Hisob | Summa | |---|---:|---:| | Birinchi oy | 120 mln | 120 mln so‘m | | Oxirgi oy avansi | 120 mln | 120 mln so‘m | | Depozit | 120 mln × 2 | 240 mln so‘m | | Birinchi oy ekspluatatsiyasi | 18 mln | 18 mln so‘m | | **Ko‘chib kirishgacha pul oqimi** | 120 + 120 + 240 + 18 | **498 mln so‘m** |
498 mln so‘mning faqat bir qismi birinchi oy faoliyatiga tegishli. Qolgan qismi muzlatilgan likvidlik yoki avansdir. Bu ta’mir va ko‘chish kabi real start xarajati.
Ikkinchi yilda ijara kelishilgan tartibda 10 foiz oshsa, ikki joriy oy 264 mln so‘mga teng bo‘ladi. «Depozit doimo ikki joriy oylik to‘lovga teng» bandi ijarachidan yana 24 mln so‘m talab qiladi. Depozit 240 mln so‘mda qat’iy belgilansa, qo‘shimcha to‘lov yo‘q. Agar ta’minot ekspluatatsiyani ham qoplasa, boshlang‘ich summa 276 mln so‘m bo‘ladi. Demak, takliflarni faqat «necha oylik depozit» bilan emas, umumiy boshlang‘ich pul chiqimi bilan solishtirish kerak. Kengroq xarajat tahlili uchun Toshkent tijorat ko‘chmas mulki bo‘limi foydali, lekin aniq to‘lov sharti faqat shartnoma loyihasidan olinadi.
Kataloglarda narx dollar yoki shartli birlikda taqqoslash orientiri sifatida ko‘rsatilishi mumkin. Uni yuridik tekshiruvsiz shartnomaga ko‘chirish mumkin emas.
Fuqarolik kodeksining 245-moddasi ayrim pul majburiyatini so‘mda, chet el valyutasiga teng miqdorda belgilash imkonini tilga oladi. Shu bilan birga «Valyutani tartibga solish to‘g‘risida»gi Qonunning amaldagi 9-moddasi O‘zbekistondagi tovar, ish va xizmat narxlarini faqat so‘mda belgilashni talab qiladi va tor istisnolardan tashqari chet el valyutasiga bog‘lashni taqiqlaydi. Mamlakat ichidagi hisob-kitoblar ham milliy valyutada amalga oshiriladi.
Tahririy xulosa: e’londagi dollar narxi tayyor shartnoma formulasi emas. Yurist tomonlar va loyiha maqomini tekshirib, to‘lovni amaldagi cheklovlarga mos yozishi kerak. Markaziy bank kursiga havola qilishning o‘zi valyuta bog‘liqligini qonuniy qilmaydi. Oddiy muzokara varianti — ma’lum davr uchun so‘mdagi qat’iy summa va oldindan yozilgan qayta ko‘rib chiqish: aniq sana, kelishilgan ko‘rsatkich, o‘sish chegarasi va qonun ruxsat etgan davriylik. Fuqarolik kodeksining 544-moddasiga ko‘ra, to‘lov tartibi va muddatini shartnoma belgilaydi, miqdor odatda tomonlar kelishuvi bilan yiliga bir martadan tez-tez o‘zgartirilmaydi, agar qonunda boshqacha qoida bo‘lmasa.
Ushlab qolish «ijaraga beruvchining xohishiga ko‘ra» emas, tekshiriladigan hodisa bilan boshlanishi kerak. Odatdagi tartib: buzilish aniqlanadi, ijarachiga yozma xabar yuboriladi, tuzatish yoki e’tiroz uchun muddat beriladi, keyin hisob va tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etiladi.
Zarar uchun ijara boshidagi va oxiridagi holatni bog‘laydigan hujjat zarur. Fuqarolik kodeksining 578-moddasi bino yoki inshootni topshirishni tomonlar imzolagan dalolatnoma bilan bog‘laydi. Dalolatnomada pardoz, uskuna, mavjud nuqsonlar, fotosuratlar, hisoblagichlar va kalitlar qayd etiladi. Shundagina yangi zarar eski nuqson va tabiiy eskirishdan ajratiladi.
Nizosiz qismni darhol qaytarish shartini ham kiriting. Masalan, 240 mln so‘mlik depozitdan 20 mln bo‘yicha talab bo‘lsa, bitta band bo‘yicha nizo qolgan 220 mlnni avtomatik ushlab turmasligi kerak. Bu shartnomaviy himoya, sud natijasining kafolati emas.
Qaytarish oxirgi kuni emas, oldindan ko‘rik bilan boshlanadi. Chiqishdan bir necha hafta avval tomonlar ishlar ro‘yxatini tuzishi mumkin. Yakuniy tartibda quyidagilar bo‘ladi:
«X ish kuni ichida» iborasi boshlanish nuqtasini ham talab qiladi: qaytarish dalolatnomasidanmi, oxirgi hisobdanmi yoki shartnoma tugaganidanmi? Bitta voqeani tanlang yoki yakuniy chegarani belgilang, aks holda kechikkan kommunal hisob qaytarishni muddatsiz kutishga aylantirishi mumkin.
Pul o‘tkazishdan oldin MyGov orqali mulkdor va obyekt ma’lumotlarini kadastr ko‘chirmasi hamda pasporti bilan solishtiring, taqiqlarni va imzolovchi vakolatini tekshiring. Keyin yagona yozma shartnoma, topshirish dalolatnomasi va aynan shu bitim uchun davlat ro‘yxati yoki hisobga olish tartibini kelishing. MyGov bino va inshoot ijara shartnomalarini ro‘yxatdan o‘tkazish xizmatini taklif qiladi; aniq holatdagi talabni yurist tasdiqlashi kerak.
To‘lovni imzodan keyin shartnomadagi tomon hisobiga yuboring. To‘lov maqsadida shartnoma, obyekt va summaning vazifasi ko‘rsatiladi. Fuqarolik kodeksi to‘lovchi ijro qabul qilinganini va uning asosini tasdiqlovchi hujjat talab qilish huquqini beradi. Agent, xodim yoki qarindosh hisobiga to‘lov faqat tekshirilgan yozma vakolat va to‘g‘ri buxgalteriya hujjati bilan amalga oshiriladi.
Ijarachi boshlang‘ich pul oqimini o‘zi hisoblaydi, shartnoma versiyalarini taqqoslaydi, ochiq kadastr ma’lumotlarini tekshiradi va dalolatnoma talab qiladi. Ammo xato narxi tekshiruvdan qimmat bo‘lgan joyda mutaxassis kerak.
Yuristga aniq savollar bering: to‘lov matnga ko‘ra nima; indeksatsiya formulasi qonuniymi; mulkdor almashsa yoki shartnoma muddatidan oldin tugasa depozit nima bo‘ladi; vakolat yetarlimi; ro‘yxatdan o‘tkazish kerakmi? Buxgalter depozitni hisobga olish, uni ijara haqiga o‘tkazish yoki ushlab qolishning soliq va birlamchi hujjat oqibatlarini tekshiradi. Qimmat pardoz yoki muhandislik tizimini tiklash depozit bilan ta’minlansa, muhandis yoki smetachi boshlang‘ich holat va baholash usulini qayd etishi kerak.
Yaxshi depozit bandi nizoni yo‘q qilmaydi. U nizoni noaniq so‘zlardan hujjatlar, sanalar va hisob-kitoblarni tekshirishga aylantiradi hamda biznesga qancha likvidlik bloklanishini va pul qaysi yo‘l bilan qaytishini oldindan ko‘rsatadi.